Làn sóng vốn ngoại đổ vào thị trường bảo hiểm Việt Nam

Sự hiện diện của những công ty bảo hiểm quốc tế tại thị trường Việt Nam ngày càng gia tăng. Xu hướng thâm nhập thị trường Việt Nam thông qua hình thức liên doanh cũng tăng mạnh.

Những công ty bảo hiểm lớn trong nước như PVI, Bảo Việt, Bảo Minh, Vinare… đều đã có cổ đông chiến lược nước ngoài. Năm 2011, PVI đã thu hút đối tác nước ngoài thứ 2 là Tập đoàn Talanx, công ty bảo hiểm lớn thứ 3 tại Đức.

Trong khi các công ty bảo hiểm lớn đã “bắt tay” với ít nhất một cổ đông chiến lược ngoại thì các công ty bảo hiểm nhỏ hơn cũng đang trên đường tìm kiếm đối tác nước ngoài. Giữa tháng 4/2012, Bảo hiểm AAA thông báo bán 30% cổ phần cho đối tác IAG của Úc.

Hãng bảo hiểm Úc cũng tuyên bố sẽ xem xét để tiếp tục nâng tỷ lệ sở hữu cổ phần tại AAA lên 49%. Trong khi đó, một công ty bảo hiểm mới nổi khác là BIC cũng đã có những động thái rất mạnh mẽ trong việc tìm kiếm đối tác ngoại. Được biết, trước khi “bén duyên” với Bảo hiểm AAA, IAG cũng đã tiếp xúc với BIC. Tuy nhiên, vì nhiều lý do, mối lương duyên này không thành.

Thực ra, làn sóng vốn ngoại vào thị trường bảo hiểm Việt Nam đã được Công ty A.M Best dự đoán từ hồi đầu năm 2011. Việc các công ty bảo hiểm nước ngoài tham gia vào thị trường bảo hiểm Việt Nam, đặc biệt là trong khối bảo hiểm phi nhân thọ được đánh giá là xu thế tất yếu, vì thị trường bảo hiểm Việt Nam là thị trường mới, có nhiều tiềm năng, các công ty bảo hiểm trong nước còn thiếu và yếu nhiều nghiệp vụ. Trong khi đó, các công ty bảo hiểm nước ngoài có thể cung cấp chuyên gia trong những lĩnh vực như quản trị doanh nghiệp, công nghệ đào tạo, sản phẩm và phân phối cũng như các vị trí quản lý nhân sự.

Đại diện AAA chia sẻ, việc IAG tham gia cùng AAA nằm trong định hướng chiến lược và kế hoạch phát triển giai đoạn 2 của Công ty là hoàn thiện và ứng dụng CNTT trong việc quản lý khách hàng, bồi thường, giám định kịp thời, chính xác, ngăn chặn trục lợi bảo hiểm; đào tạo chuyên sâu và chuẩn hoá nhân sự trong tất cả các bộ phận, nhằm đáp ứng mọi yêu cầu trong hoạt động và chuẩn bị cho việc phát triển nhanh và mạnh của thị trường bảo hiểm Việt Nam trong những năm tới. Bảo Việt cũng cho biết, với sự hỗ trợ của các chuyên gia chiến lược, kỹ thuật của HSBC, Công ty đã đầu tư vào nhiều dự án, bao gồm việc thành lập một hệ thống quản trị DN hiện đại và minh bạch…

Tuy nhiên, không phải công ty nào cũng muốn cổ đông ngoại tham gia sâu và mạnh vào công ty mình. Đại diện một công ty bảo hiểm thuộc Top 5 cho biết, thời điểm hiện tại, công ty chưa sẵn sàng để đón nhận nhà đầu tư ngoại. “Chúng tôi cần phải chuẩn bị đầy đủ hơn, nâng tầm về công nghệ, chất lượng quản lý nhân sự. Nếu nội tại DN chưa đủ mạnh thì đối tác nước ngoài vào cũng không thể phát huy hiệu quả”, vị đại diện trên chia sẻ.

Ông Lê Văn Thành, Tổng giám đốc Bảo Minh cho biết, việc tham gia của đối tác AXA-Pháp đã mang đến cho Bảo Minh nhiều thay đổi tích cực. AXA đã tư vấn cho Bảo Minh về công nghệ, quản lý điều hành… Tuy nhiên, cũng có những điểm kết hợp giữa hai bên chưa thực sự phù hợp, chẳng hạn như công nghệ của nước ngoài và tư duy con người ở Việt Nam. “Nếu bán hàng theo công nghệ của AXA, chúng ta sẽ phải thay đổi rất nhiều trong hệ thống. Có nhiều điểm trong công nghệ bán hàng của nước ngoài chưa phù hợp với thị trường Việt Nam”, ông Thành nói.

Hiện AXA rất muốn nâng tỷ lệ sở hữu cổ phiếu ở Bảo Minh để có đủ tư cách tham gia quản lý và điều hành Bảo Minh. Tuy nhiên, vì nhiều lý do, mong muốn này của AXA chưa được chấp thuận. Chính vì vậy, bản thỏa thuận hợp tác chiến lược 3 năm đã hết thời hạn vẫn chưa được ký lại. Đại diện AXA cho biết, AXA đã có kế hoạch rút toàn bộ nhân sự đang làm việc tại Bảo Minh về nước, nhưng vẫn giữ nguyên 16,5% vốn đang sở hữu tại Bảo Minh. “Hiện tại, AXA chỉ là một cổ đông nhỏ và chỉ dừng lại ở việc tư vấn cho Bảo Minh. Tuy đề nghị nâng tỷ lệ cổ phần chưa được đáp ứng, nhưng trong lai, AXA vẫn hy vọng có cơ hội hợp tác nhiều hơn với Bảo Minh”, đại diện AXA cho biết.

Ngọc Lan

Báo Đầu tư – Cơ quan của Bộ Kế hoạch và Đầu tư

Bảo hiểm phi nhân thọ: Cái khó ló cái khôn

(ĐTCK) Khó khăn của nền kinh tế những năm qua đã có ảnh hưởng rõ nét đến tốc độ tăng trưởng của thị trường bảo hiểm. Nếu như tốc độ tăng trưởng theo năm bình quân của các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ trong khoảng 5 năm trước đây đều đạt trên 20% thì trong năm 2012 chỉ còn 9,4%.

Thay tướng và điều chỉnh chiến lược

Nhìn nhận khó khăn sẽ còn tiếp diễn, nhiều doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ đã điều chỉnh mục tiêu tăng trưởng, thậm chí điều chỉnh cả chiến lược hoạt động. Trường hợp Bảo hiểm BIDV (BIC) là một ví dụ. Ban đầu, BIC đặt kế hoạch trong giai đoạn 2012 - 2013, Công ty sẽ thực hiện tăng vốn lên 850 tỷ đồng thông qua việc phát hành thêm cổ phiếu cho đối tác chiến lược và giai đoạn 2014 - 2015 sẽ tăng vốn lên trên 1.500 tỷ đồng. Tuy nhiên, do kinh tế khó khăn, thị trường chứng khoán không ổn định, nên việc tìm kiếm đối tác chiến lược trong năm qua và đầu năm nay không thuận lợi. Vì vậy, HĐQT đã chủ động tạm hoãn việc tìm kiếm đối tác chiến lược, chuyển hướng tập trung vào việc tăng và nhận chuyển nhượng vốn góp từ 2 liên doanh tại Lào và Campuchia. Đến thời điểm hiện tại, việc tái cấu trúc tại BIC vẫn đang được triển khai, tuy nhiên, tiến độ thực hiện có thể sẽ chậm hơn lộ trình đã được ĐHCĐ phê duyệt. Trước những dự báo môi trường kinh doanh vẫn còn nhiều khó khăn, bất ổn và khó lường, mục tiêu tăng trưởng nhanh trong giai đoạn này là không phù hợp, BIC định hướng năm 2013 chỉ phấn đấu tăng trưởng doanh thu cao hơn bình quân thị trường để giữ thị phần; lợi nhuận tăng trưởng khoảng 10% so với 2012 “.

Liberty nhận định, thời kỳ tăng trưởng 60 - 70%/năm đã trở thành dĩ vãng

Thể hiện quyết tâm thay đổi, một số doanh nghiệp đã “thay tướng” ngay trong những tháng đầu năm 2013. Tại buổi chuyển giao quyền lực, bà Đỗ Thị Kim Liên, người sáng lập Bảo hiểm AAA nói rằng, trong giai đoạn phát triển tiếp theo, để đạt được những mục tiêu đã đặt ra, trở thành công ty bảo hiểm được tôn trọng nhất tại Việt Nam, Bảo hiểm AAA cần phải chuyên nghiệp hơn trong hoạt động của mình. Và cách duy nhất để Bảo hiểm AAA có thể làm lúc này là thay đổi.

Cùng với Bảo hiểm AAA, cả PJICO và Viễn Đông khi thay đổi CEO đều gắn với chiến lược tái cơ cấu mạnh mẽ. Bảo hiểm Viễn Đông trước khi có CEO mới cũng đã có một cuộc cải tổ với sự tham gia góp vốn đầu tư của cổ đông mới là Bamboo Capital. Trong khi đó, cùng với quyết định thay đổi nhân sự cấp cao, PJICO cũng đã thực hiện lấy ý kiến cổ đông về việc tái cơ cấu và nâng cấp PJICO thành Tổng CTCP Bảo hiểm Petrolimex. PJICO do Petrolimex nắm giữ trên 50% vốn điều lệ (Công ty có 709 tỷ đồng vốn điều lệ) và là doanh nghiệp thành viên của tập đoàn này.

Đại diện Bảo hiểm Liberty cho biết, thời kỳ tăng trưởng 60 - 70% đã xa rời, không doanh nghiệp nào còn dám đưa ra mục tiêu tăng trưởng tham vọng và Liberty cũng không ngoại lệ.

“Khó khăn buộc các doanh nghiệp bảo hiểm phải thực tế hơn trong việc thiết lập các chỉ tiêu kinh doanh, chứ không thể tiếp tục tuyển dụng đại lý ồ ạt, chi tiền phóng khoáng cho các chương trình thu hút khách hàng...”, đại diện Liberty nói.

Quyết tâm lãi nghiệp vụ

Thực tế, không chỉ những doanh nghiệp bảo hiểm quy mô nhỏ và doanh nghiệp mới gia nhập thị trường mới phải vật lộn với khó khăn kinh tế và cạnh tranh khốc liệt, các doanh nghiệp bảo hiểm lớn cũng không ngoại lệ. Với quan điểm phát triển thận trọng, năm 2013, Bảo hiểm Bảo Việt chỉ đặt mục tiêu tổng doanh thu 6.739 tỷ đồng, tăng 5,3% so với năm 2012; lợi nhuận trước thuế 497 tỷ đồng, tăng 10,1% so với năm 2012.

Trong khi đó, kiên định với mục tiêu chiến lược đã đề ra là “Hiệu quả và phát triển bền vững”, Bảo Minh tiếp tục tiến hành tái cơ cấu và triển khai các giải pháp để đẩy mạnh hoạt động kinh doanh, tập trung vào các địa bàn trọng tâm, trọng điểm, các nghiệp vụ kinh doanh có hiệu quả… Mục tiêu doanh thu bảo hiểm gốc năm 2013 của Công ty khá khiêm tốn, chỉ tăng trưởng khoảng 8 - 10% so với năm 2012. Trong kế hoạch kinh doanh năm 2013, Công ty sẽ tập trung khai thác các dịch vụ mang lại lợi nhuận như các nghiệp vụ bảo hiểm tài sản kỹ thuật, bảo hiểm xe gắn máy… Bảo Minh cho biết, Công ty sẽ tiếp tục đẩy nhanh việc phục hồi và mở rộng kênh phân phối trực tiếp tại các quận, huyện và qua đại lý tại các địa bàn trọng tâm như: TP. HCM, Hà Nội, Đồng Nai và Bình Dương để bán các sản phẩm bảo hiểm xe cơ giới, bảo hiểm con người, tài sản kỹ thuật và hàng hóa… Ngoài ra, năm 2013, Bảo Minh sẽ tăng cường các biện pháp giảm chi phí kinh doanh, bao gồm việc xiết chặt hơn các công ty thành viên yếu kém có 2 năm lỗ liên tục bằng các giải pháp hạn chế khai thác nghiệp vụ xấu, giảm nhân sự gián tiếp… đảm bảo các đơn vị này chỉ như phòng đại diện kinh doanh, doanh thu có thể thấp, nhưng không làm lỗ cho Tổng công ty.

Trải qua năm 2012 đầy khó khăn, nhưng PTI vẫn đạt được kết quả kinh doanh khả quan. Tổng doanh thu bảo hiểm gốc đạt 1.480 tỷ đồng, bằng 103% kế hoạch; lợi nhuận từ các hoạt động đầu tư đạt 103 tỷ đồng, bằng 126% kế hoạch và tỷ lệ chia cổ tức ở mức 11%. Kênh bán hàng Vnpost cũng đạt tốc độ tăng trưởng ấn tượng, tăng 57,5%, đạt 302 tỷ đồng. Tuy nhiên, đứng trước những khó khăn phía trước của nền kinh tế, ông Nguyễn Trường Giang, Tổng giám đốc PTI cho biết, năm 2013, PTI xây dựng định hướng kinh doanh theo hướng tiếp tục tăng trưởng, tuy nhiên, tập trung nguồn lực vào việc tăng cường hiệu quả bảo hiểm gốc, trong đó, ưu tiên việc kiểm soát bồi thường, rà soát và loại bỏ một số garage liên kết không đảm bảo chất lượng. Năm 2013, PTI đặt mục kinh doanh bảo hiểm 1.523 tỷ đồng, trong đó, doanh thu qua kênh Vnpost đạt 358 tỷ đồng, tăng 18% so với năm 2012; phấn đấu đạt 6,1% thị phần.

Trao đổi với ĐTCK, đại diện một số công ty bảo hiểm phi nhân thọ cho rằng, dù còn triển vọng, nhưng kinh doanh bảo hiểm phi nhân thọ những năm gần đây và có thể những năm tới sẽ không còn “dễ thở” như thời kỳ tăng trưởng vàng. Cùng với những khó khăn chung của thị trường là tình hình cạnh tranh khốc liệt, trục lợi bảo hiểm gia tăng, khách hàng ngày càng khó tính…, bản thân các công ty bảo hiểm phi nhân thọ, đặc biệt là những công ty nhóm dưới còn có những vấn đề của riêng mình, như áp lực không thể tiếp tục lỗ. Trong khi đó, các công ty bảo hiểm lớn cũng phải hoạt động hiệu quả hơn để có thể tồn tại trong nhóm 1 theo cách phân loại các doanh nghiệp bảo hiểm (phải có lãi nghiệp vụ). Năm 2012, để có lãi nghiệp vụ, một số doanh nghiệp bảo hiểm đã phải chi bồi thường từ quỹ dự phòng. Năm nay được đánh giá sẽ tiếp tục khó khăn, nên nhiều doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ đã chuyển hướng sản phẩm sang bảo hiểm tài sản cá nhân, bảo hiểm sức khỏe và y tế, bảo hiểm trách nhiệm, bảo hiểm tài chính tín dụng… Ngoài ra, các doanh nghiệp trong khối này cũng sẽ phải tập trung hơn cho công tác quản lý rủi ro, tăng cường bảo vệ khách hàng, mở rộng, củng cố mạng lưới và gia tăng tính cạnh tranh cho sản phẩm.

Ngọc Lan

Công ty bảo hiểm phi nhân thọ: Tìm cơ hội trong khó khăn

Suy thoái kinh tế đã khiến ngành bảo hiểm (bảo hiểm) sụt giảm đà tăng trưởng. Nếu như những năm trước đây, tốc độ tăng trưởng trung bình của ngành là 20% thì năm 2012 chỉ đạt 12%.

Tại lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ, doanh thu của nhiều công ty bảo hiểm giảm mạnh so với năm trước. Trong khó khăn chung, một số công ty bảo hiểm đã tìm được hướng đi mới và đạt lợi nhuận cao.

Thống kê của Cục Quản lý giám sát bảo hiểm (Bộ Tài chính) cho thấy, tổng doanh thu phí bảo hiểm năm 2012 chỉ đạt 40.968 tỷ đồng, tăng 12% so với năm 2011. Tổng vốn đầu tư đạt 88.002 tỷ đồng, tăng 5,9%, song doanh thu từ hoạt động đầu tư chỉ đạt 9.321 tỷ đồng, giảm 10,7%. Trong đó, doanh thu từ hoạt động đầu tư của khối các công ty bảo hiểm phi nhân thọ chỉ đạt 1.745 tỷ đồng, giảm 10,9%.

Tại hội nghị toàn ngành vừa diễn ra đầu tháng 4 tại Hà Nội, Bộ Tài chính đã công bố những số liệu toàn cảnh về thị trường bảo hiểm, trong đó nêu bật những bất cập còn tồn tại của khối doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ. Năm 2012, có 23/29 công ty bảo hiểm tăng trưởng và 6/29 công ty bảo hiểm sụt giảm doanh thu, gồm bảo hiểm Viễn Đông (giảm 23,18%), bảo hiểm Bảo Ngân (20,06%), bảo hiểm Bảo Long (16,67%)... Lợi nhuận giảm mạnh khiến tổng lợi nhuận trước thuế của khối này chỉ đạt 1.594 tỷ đồng, giảm 12%. Có 7 công ty bảo hiểm lỗ trong khi nguồn tiền lãi thu về từ hoạt động đầu tư lại không đủ bù đắp.

Theo Bộ Tài chính, lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ hiện tồn tại khá nhiều bất cập khi nhiều đơn vị vẫn chạy theo doanh thu, công tác đánh giá rủi ro với đối tượng bảo hiểm chưa được chú trọng. Công tác giải quyết bồi thường của một số công ty bảo hiểm còn phức tạp, gây nhiều khó khăn cho khách hàng, làm ảnh hưởng tới uy tín của công ty bảo hiểm nói riêng và toàn ngành nói chung. Tình trạng cạnh tranh không lành mạnh giữa các công ty bảo hiểm thông qua việc giảm phí, mở rộng điều kiện bảo hiểm... đã dẫn đến khó khăn trong việc thu xếp tái bảo hiểm ra nước ngoài, ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu quả hoạt động kinh doanh. Trong khi đó, các công ty bảo hiểm lại chưa có sự phối hợp chặt chẽ, chia sẻ thông tin dẫn đến tình trạng trục lợi bảo hiểm diễn ra khá phổ biến, gây thiệt hại lớn.

Các công ty bảo hiểm phi nhân thọ vẫn đang nổ lực Tìm cơ hội trong khó khăn

Trong khó khăn chung, một số công ty bảo hiểm vẫn tìm được hướng đi riêng và đạt lợi nhuận cao. Thống kê do Tổng Công ty bảo hiểm Bảo Việt vừa công bố cho thấy, năm 2012, Bảo Việt chiếm vị trí quán quân của khối bảo hiểm phi nhân thọ với thị phần 23,8% và doanh thu đạt trên 5.400 tỷ đồng, tăng trưởng gần 11%. Ông Nguyễn Xuân Thủy, Phó Tổng giám đốc Tổng Công ty bảo hiểm Bảo Việt cho biết, năm nay, Tổng công ty đặt mục tiêu giữ vững vị trí dẫn đầu về thị phần ở mức 24-25%. Những giải pháp trọng tâm được công ty bảo hiểm xác định là tập trung quản lý rủi ro kinh doanh bảo hiểm và đầu tư tài chính, thực hiện tiết giảm chi phí quản lý để hoàn thành kế hoạch. Việc nâng cao năng lực cạnh tranh thông qua chất lượng phục vụ sẽ được Bảo Việt thực hiện.

Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Xuân Hà, năm 2012, hiệu quả kinh doanh của toàn ngành bảo hiểm kém hơn so với năm trước dù tốc độ tăng trưởng vẫn ở mức 2 con số. Tại mảng bảo hiểm phi nhân thọ, doanh thu phí tăng 17%, nhưng lợi nhuận trước thuế giảm 12%. Vì vậy, trong thời gian tới, các công ty bảo hiểm cần tập trung nghiên cứu, đánh giá nguyên nhân của sự sụt giảm này để điều chỉnh kịp thời. Việc khắc phục những bất cập, tồn tại sẽ giúp các công ty bảo hiểm nói chung và khối công ty bảo hiểm phi nhân thọ nói riêng tăng trưởng bền vững.